NASA'nın Perseverance keşif aracı, Mars'ın kuru ve ıssız yüzeyinde yürüttüğü gözlemlerle bilim dünyasında heyecan verici bir keşfe imza attı. Kızıl Gezegen'de ilk kez elektrik deşarjları, yani şimşekler kaydedildi. İki Mars yılı süren gözlemler sonucunda, 55 farklı şimşek izi tespit edildi. Bu buluş, Mars atmosferinin dinamiklerini ve gezegenin olası yaşam koşulları üzerindeki etkilerini derinden etkileyecek önemli bir veriyi ortaya koydu.

Mars'ın atmosferinin elektriksel olaylara ev sahipliği yapıp yapmadığı, bilim insanları için uzun zamandır merak konusu olmuştur. Şimşek, atmosferdeki parçacıkların sürtünmesi sonucu elektrik yükü oluşturmasıyla meydana gelir. Dünya'da bu olaylar genellikle su buharı bulutlarında görülse de, volkanik etkinlikler ve kum fırtınaları gibi durumlarda da ortaya çıkabilir. Bilim insanları, Mars'ın ince, kuru ve çoğunlukla karbondioksitten oluşan atmosferinin benzer mekanizmaları barındırabileceğini düşünerek araştırmalarını bu yönde yoğunlaştırmışlardı.

Perseverance gezgini, bu gizemi çözebilecek teknik donanıma sahip bir araçtır. Araçta yer alan SuperCam mikrofonu, uzaktan sesleri kaydetme yeteneği ile dikkat çekiyor. Fransa'daki Toulouse Üniversitesi'nden doğa bilimci Baptiste Chide liderliğindeki ekip, Perseverance'ın ses ve elektromanyetik parazit kayıtlarını detaylı bir şekilde analiz etti. Toplamda 28 saat süren kayıtlar taranarak, toz fırtınaları ve toz şeytanları esnasında meydana gelen 55 elektrik deşarjı olayı belirlendi.

Perseverance'ın kaydettiği elektrik deşarjları, daha önce başka bir gezegende kaydedilmemiş benzersiz bir imza taşıyor. Mikrofon, elektrik deşarjının kablolara karışmasıyla oluşan ani bir elektronik sinyal kaydederken, kaydedilen olaylardan yedisinin sonunda çevredeki havanın aniden ısınması ve genişlemesi sonucu oluşan küçük bir gök gürültüsü duyuldu. Bu ses, Mars'ta daha önce hiç duyulmamış bir fenomen olarak kayıtlara geçti.

Ancak yapılan gözlemler, yalnızca atmosferdeki yüksek toz konsantrasyonunun tek başına elektrik üretmek için yeterli olmadığını gösteriyor. Kayıtların büyük bir kısmı, en şiddetli rüzgarların ve toz fırtınası cephelerinin yaşandığı anlarda gerçekleşti. Özellikle 16 elektrik deşarjı, Perseverance'ın toz şeytanlarıyla karşılaştığı zaman diliminde kaydedildi. Bu durum, Mars'ın iklimsel dinamiklerinin ve atmosferik koşullarının, elektriksel olayları tetikleyebileceğini gösteriyor.

Kaydedilen şimşekler, Dünya'daki devasa şimşeklerle kıyaslandığında oldukça farklı. Mars'taki en büyük elektrik deşarjları, Dünya'daki bir şimşeğin enerjisinin çok küçük bir kısmını taşıyor. Yani Mars'taki elektrik olayları, aslında gezegenin atmosferinin daha az güçlü bir biçimi olarak değerlendirilebilir. Bu durum, Mars'ın iklimsel yapısının ve enerji dinamiklerinin, Dünya'dan oldukça farklı olduğunu gözler önüne seriyor.

Bu keşfin iki önemli sonucu bulunuyor. İlk olarak, Mars'ta elektrik deşarjlarının varlığının tespit edilmesi, gelecekteki Mars keşif teknolojilerinin bu tür elektrik boşalmalarına karşı korunacak şekilde tasarlanması gerektiği anlamına geliyor. İkincisi ise, şimşeklerin yaşamın ortaya çıkışındaki rolü üzerine yapılan spekülasyonları destekleyici bir veri sunması. Eğer Mars'ta da şimşek varsa, astrobiyologlar bu olayı olası yaşam koşullarını değerlendirmede dikkate alacaklar.

Araştırmacılar, bu buluşun Mars atmosferi üzerine yeni bir araştırma alanı açtığını ve atmosferdeki elektriksel olayların daha iyi anlaşılması için yeni modellerin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Mars'ın atmosferinin dinamikleri ve olası yaşam koşulları hakkında daha fazla bilgi edinmek, gelecekteki keşifler için kritik bir öneme sahip. Bu keşif, yalnızca Mars hakkında değil, genel olarak gezegen bilimi açısından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.