Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) tarafından yürütülen bir araştırma, taze sıkım sızma zeytinyağının diz kireçlenmesi tedavisindeki potansiyel etkilerini ortaya koydu. Bu çalışma, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul-Cerrahpaşa Üniversitesi Veteriner Fakültesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden bilim insanlarının bir araya gelmesiyle gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında, laboratuvar ortamında sıçanlar üzerinde osteoartrit (diz kireçlenmesi) modeli oluşturularak, taze sıkım sızma zeytinyağı ile beslenmelerinin etkileri incelendi. Çalışmanın bulguları, diz kireçlenmesi ile mücadelede alternatif bir yöntem olarak zeytinyağının faydalarını gözler önüne serdi.

Araştırma süreci, sıçanların dizine monosodyum asetat enjekte edilmesiyle başladı. Bu yöntemle, diz kireçlenmesi benzeri bir durum oluşturuldu. Ardından, bu sıçanlar 21 gün boyunca taze sıkım sızma zeytinyağı ile hazırlanan özel yemlerle beslendi. Çalışmanın sonunda, zeytinyağı ile beslenen sıçanların dizlerindeki kireçlenmenin hafiflediği ve serumlarındaki oksidan maddelerin azaldığı tespit edildi. Bu bulgular, zeytinyağının potansiyel sağlık yararlarını vurgularken, diz kireçlenmesi tedavisinde önemli bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini gösteriyor.

Çalışmanın sonuçları, Clinical Rheumatology dergisinin son sayısında yayımlandı. Projenin koordinatörü Prof. Dr. Cemil Ertürk, diz kireçlenmesinin genellikle eklemin yıpranması olarak algılandığını ancak bu hastalığın biyolojisinin damar sertliği ile benzerlikler taşıdığını belirtti. Ertürk, diz kireçlenmesinin çok faktörlü bir hastalık olduğunu ve ana nedeninin tam olarak bilinmediğini ifade etti. Mekanik yıpranmanın yanı sıra iltihabi hastalıklar, genetik özellikler ve metabolik bozuklukların da bu duruma katkı sağladığını vurguladı.

Ertürk, geçmişte yaptıkları araştırmalarda diz kireçlenmesi ile ateroskleroz arasında dikkat çekici benzerlikler bulduklarını açıkladı. Özellikle damar sertliğine yönelik yapılan araştırmaların, diz kireçlenmesi konusundaki bilgilere ışık tuttuğunu belirtti. Oksitlenmiş kötü kolesterol (ox-LDL) ve bu hastalıklardaki koruyucu enzimler üzerine yapılan çalışmalar, diz kireçlenmesinin tedavisinde yeni ufuklar açmayı vaat ediyor. 2012 yılında yapılan bir çalışmada, diz kireçlenmesi olan hastalarda PON-1 düzeylerinin belirgin şekilde düşük olduğu tespit edilmişti.

Araştırmacılar, zeytinyağının bu süreçteki rolünü daha iyi anlamak için çeşitli deneyler gerçekleştirdiler. Sıçanların dizlerine monosodyum asetat enjekte edilerek osteoartrit oluşturuldu ve ardından bu hayvanlar taze sıkım sızma zeytinyağı ile emdirilmiş özel yemlerle beslenmeye yönlendirildi. Sonuçlar, taze sıkım sızma zeytinyağı verilen grupta serum ox-LDL düzeylerinin ve oksidan maddelerin belirgin şekilde azaldığını gösterdi. Histopatolojik incelemeler, osteoartrit hasarının hafiflediğini ortaya koyarak, zeytinyağının kıkırdak yıkımını azalttığını belirtti.

Ancak, Prof. Dr. Ertürk, bu araştırmanın bulgalarının dikkatli bir şekilde yorumlanması gerektiğini vurguladı. Zeytinyağının osteoartriti tedavi eden bir ilaç olarak görülmemesi gerektiğini belirten Ertürk, zeytinyağının yalnızca destekleyici bir besin olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, bu çalışmanın hayvan deneyleri üzerine kurulu olduğunu ve insanlarda kesin sonuçlar elde etmek için daha geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Sonuç olarak, bu araştırma, diz kireçlenmesi yaşayan bireyler için taze sıkım sızma zeytinyağının potansiyel faydalarını ortaya koymuştur. Ancak, zeytinyağının tedavi edici bir ilaç olarak değil, destekleyici bir besin olarak ele alınması gerektiği unutulmamalıdır. Gelecek çalışmalarda, bu bulguların insan üzerindeki etkilerini anlamak için daha kapsamlı araştırmalar yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu tür çalışmalar, diz kireçlenmesi tedavisinde alternatif yaklaşımlar geliştirilmesine katkıda bulunabilir.