Türk Dil Kurumu (TDK), 2025 yılına ait Türkçe Sözlük arama verilerini paylaştı. Bu veriler, Türkçe’nin dil ve kültür açısından ne denli önemli bir unsur olduğunu gösterirken, aynı zamanda toplumun dil bilincinin artmakta olduğunu da gözler önüne seriyor. TDK'nın verilerine göre, geçtiğimiz yıl çevrim içi platformlarda toplam 152 milyon 365 bin 757 kelime araması gerçekleştirildi. 2018 yılından bu yana yapılan toplam arama sayısı ise 1 milyar 239 milyon 89 bin 202 olarak kaydedildi. Bu rakamlar, Türkçenin doğru ve etkili kullanımına olan ilginin devam ettiğini ve toplumun diline sahip çıkma çabasının arttığını ortaya koyuyor.

Açıklamalarda, TDK'nın yaşayan Türkçenin sözlüğünü hazırlama çabalarına dikkat çekildi. Bu bağlamda, yeni bir sözlük derleme çalışması kapsamında, 1 milyar kelimeden oluşan dengeli bir Türkçe korpusu üzerinde çalışmalara başlandığı belirtildi. TDK, yapay zeka destekli bir yazılım aracılığıyla bu derleme tabanlı sözlüğü oluşturmayı hedefliyor. Mevcut Türkçe Sözlük, 130 bin madde ile sınırlı kalırken, yeni sözlükte bu sayının oldukça artması bekleniyor. Bu durum, Türkçe’nin zenginliğini ve çeşitliliğini yansıtan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Geçen yıl en çok aranan kelimeler arasında "lima", "alan", "kara", "ünvan" ve "adam" öne çıktı. Özellikle "lima" kelimesinin TDK sözlüğünde tanımının olmaması, kullanıcıların kelimeye olan merakını ve arama alışkanlıklarını gözler önüne seriyor. Bu durum, Türkçenin dinamik yapısını ve kullanıcıların kelime dağarcığını genişletme isteğini de ortaya koyuyor. Kullanıcıların arama alışkanlıkları, Türkçe’nin çağımızda nasıl evrildiğinin bir göstergesi olarak dikkat çekiyor. Bunun yanında, "ünvan" kelimesinin arama sıralamasında yer alması, sosyal ve kültürel bağlamda unvan kavramının ne denli önemli olduğunu vurguluyor.

TDK'nın verilerine göre, Türkçe Sözlük aramalarındaki artış, özellikle eğitim camiası ile yakından ilişkili. Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden gerçekleştirilen ders çalışmaları ve kelime öğrenme süreçlerinde Türkçe Sözlük önemli bir kaynak olarak kullanılıyor. 2025 yılı boyunca EBA üzerinden 436 bin 587 sözlük araması yapıldığı, bunların 318 bin 190'ının sisteme giriş yapmış kullanıcılara ait olduğu belirtildi. En çok aranan terimler arasında "karekod", "öğrenci belgesi", "matematik", "cevap anahtarı" ve "şube" bulunuyor. Bu durum, eğitim alanında Türkçe’nin ne denli önemli bir kaynak olduğunun altını çizerken, aynı zamanda genç neslin dil becerilerini geliştirmeye yönelik çabalarının da bir göstergesi olmaktadır.

Bu veriler, Türkçe dilinin eğitim alanında ne denli önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle genç neslin dil becerilerini geliştirmeye yönelik çabaları, kelime aramalarıyla somut bir şekilde ortaya çıkıyor. Türkçe Sözlük, hem öğrenciler hem de öğretmenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı haline gelmiş durumda. Eğitim kurumlarının müfredatlarına entegre edilen bu dijital kaynaklar, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmelerine katkı sağlarken, öğretmenlerin de ders anlatım süreçlerinde daha etkili ve verimli olmalarını mümkün kılıyor.

Uluslararası örneklere bakıldığında, birçok ülkede benzer dijital sözlük uygulamaları kullanılmakta. Ancak Türkiye'deki durum, özellikle eğitim odaklı arama verileri ile dikkat çekiyor. Eğitim sistemine entegre edilen bu tür dijital kaynaklar, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmeleri açısından büyük bir fırsat sunuyor. Örneğin, İngilizce konuşulan ülkelerde de benzer uygulamalar mevcut; ancak Türkiye'deki verilerin özellikle eğitim ağı üzerinden elde edilmesi, Türkçe’nin dijitalleşme sürecindeki önemini artırıyor. Bu tür uygulamalar, öğrencilerin dil öğrenme süreçlerini daha etkin hale getirirken, aynı zamanda öğretmenlerin kaynaklara erişimini de kolaylaştırıyor.

Sonuç olarak, Türk Dil Kurumu'nun paylaştığı veriler, Türkçe'nin kullanımına olan ilginin artarak devam ettiğini ortaya koyuyor. Gelecek yıllarda, Türkçe Sözlük'ün içeriğinin zenginleşmesi ve kullanıcılar tarafından daha fazla tercih edilmesi bekleniyor. Bu süreç, Türkçenin gelişimi ve dil bilincinin artırılması açısından büyük bir katkı sağlayacak. Türkçe Sözlük, yalnızca bir kelime kaynağı olmanın ötesinde, Türk dilinin ve kültürünün yaşatılmasında önemli bir rol üstlenecektir. Bu bağlamda, toplumun dil ve kültür bilinci ile ilgili daha fazla farkındalık oluşturulması gerektiği de bir gerçek. Türkçe’nin zenginliğini artırmak ve bu zenginliği gelecek nesillere aktarmak, hepimizin ortak sorumluluğu olmalıdır.

Bu analiz, aşağıdaki kaynaklardan derlenen bilgiler ışığında hazırlanmıştır:

  • TRT Haber