Araştırmacılar, fotoğraf üzerinden bina dayanıklılığını ölçen uygulama tanıttı

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Türkiye'deki binaların dayanıklılığına yönelik artan endişeler, yeni bir teknolojik çözümün ortaya çıkmasına sebep oldu. 18 Haziran 2026’da tanıtılan uygulama, vatandaşların binalarının deprem güvenliğini hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmelerini sağlıyor. Yapay zeka desteğiyle geliştirilen bu uygulama, binaların zemin sınıfı ve geometrik zayıflıkları hakkında bilgi sunarak, toplumun yapı okuryazarlığını artırmayı amaçlıyor.

Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle yüksek seismic aktiviteye sahip bir ülkedir. Uzmanlar, Türkiye'nin büyük bir kısmının deprem kuşağında yer aldığını ve bu nedenle yapıların depreme dayanıklı olması gerektiğini vurguluyor. Ancak, geçmişte yaşanan büyük depremler, birçok binanın bu koşullara uygun inşa edilmediğini ve ciddi hasarlara yol açtığını gözler önüne serdi. Bu bağlamda, geliştirilen uygulama hem bireylerin hem de toplumun geleceği için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

İlgili haber: Yangın paniği: Şanlıurfa'daki 10 katlı binadan 50 kişi tahliye edildi

Uygulamanın tanıtımını gerçekleştiren BEUN Teknoloji Transfer Ofisi yetkilisi Kutoğlu, vatandaşların oturdukları veya kiralamayı düşündükleri binaların güvenli olup olmadığını öğrenmekte zorluk yaşadıklarını ifade etti. Uygulama, kullanıcıların binalarının en az bir fotoğrafını ve konumunu sisteme yüklemeleri durumunda, 10-15 dakika içerisinde detaylı bir analiz raporu sunuyor. Bu raporda, binanın zemin durumu ve depreme karşı olası zayıflıkları yer alıyor. Kullanıcılar, bu sayede mevcut binalarının güvenlik durumunu hızlı bir şekilde değerlendirebiliyor.

Geliştirilen sistem, "FEMA 154" adı verilen uluslararası standardı temel alıyor. Bu standart, binaların dışarıdan görünümünden tespit edilebilecek zayıflıkları değerlendirmeye olanak tanıyor. Kutoğlu, binaların geometrik yapısında bulunan sorunların, beton kalitesi yüksek olsa bile, yapının depreme karşı dayanıklılığını etkileyebileceğine dikkat çekti. Geniş çıkmalar, geri yaslamalar ve katlardaki düzensizlikler gibi sorunlar, binaların zayıflığına yol açan önemli faktörler arasında yer alıyor. Bu tür yapı sorunları, depremlerde yapının genel dayanıklılığını azaltarak, yaşam alanlarının güvenliğini tehdit ediyor.

İlgili haber: Yıkım sırasında hasar alan Güngören'deki iki bina için tahliye kararı alındı

Veri analizi açısından uygulamanın sunduğu bilgiler, Türkiye'deki bina güvenliği konusundaki farkındalığı artırmayı hedefliyor. Yapılan araştırmalara göre, Türkiye'deki yapıların büyük bir kısmı, depreme dayanıklılık açısından yetersiz durumda. Özellikle eski binaların büyük bir bölümü, modern inşaat standartlarına uygun değil. Bu uygulama sayesinde, vatandaşlar binalarının güvenliğini daha bilinçli bir şekilde değerlendirme imkanına sahip olacaklar. Böylece, olası bir deprem öncesinde önlem alma şansları artacak.

Uzmanlar, bu tür teknolojik çözümlerin toplumda yapı okuryazarlığını artıracağını ve vatandaşların bilinçli kararlar vermesine yardımcı olacağını vurguluyor. Kutoğlu, depremler sonrası yaşanan yıkımların azaltılması için bu tür uygulamaların önemine dikkat çekiyor. Ayrıca, uygulamanın sadece mevcut binalar için değil, yeni inşaat projeleri için de büyük bir rehberlik sağlayacağı düşünülüyor. Yeni projelerde, bu tür bir analiz yapılarak, daha güvenli yapılar inşa edilebileceği öngörülüyor.

Uygulamanın toplumsal etkisi oldukça büyük bir potansiyele sahip. Deprem riski taşıyan bölgelerde yaşayan vatandaşlar, artık binalarının güvenliğini kolayca sorgulayabilecek ve bu sayede daha güvenli bir yaşam alanına sahip olabilecekler. Özellikle, kiralamayı düşünen bireyler için bu uygulama, daha bilinçli seçimler yapma fırsatı sunuyor. Güvenli bir yaşam alanı arayışında olan kiracılar, uygulama sayesinde potansiyel tehlikeleri önceden tespit edebilecekler.

Uluslararası bağlamda, benzer uygulamalar dünya genelinde yaygınlık kazanmaya başladı. Ülkelerin, depreme karşı dayanıklılıklarını artırmak amacıyla benzer teknolojilere yöneldiği görülüyor. ABD, Japonya ve Avrupa'nın bazı ülkeleri, bu tür uygulamalarla bina güvenliğini artırmayı hedefliyor. Bu durum, Türkiye'nin bu alanda attığı adımların uluslararası düzeyde de önemli bir yere sahip olduğunun bir göstergesi. Türkiye, bu uygulama ile hem yerel hem de uluslararası alanda örnek bir model oluşturmayı amaçlıyor.

Kısa vadede, uygulamanın kullanımı artarken, orta vadede kullanıcı sayısının katlanarak büyümesi bekleniyor. Bu gelişme, yapı güvenliği konusundaki toplumsal farkındalığın artmasına ve dolayısıyla daha güvenli yaşam alanlarına yol açabilir. Vatandaşların, bu tür teknolojik çözümleri benimsemesi, yapı güvenliği kültürünün oluşmasına katkı sağlayacaktır. Bu tür bir kültür, sadece bireylerin değil, aynı zamanda toplumun genel dayanıklılığını artıracak bir etki yaratacaktır.

Son olarak, vatandaşların bu uygulamayı kullanarak binalarının güvenliğini değerlendirmeleri ve bilinçli kararlar almaları önem taşıyor. Her bireyin, yaşadığı yerin güvenliği konusunda sorumluluk alması, toplumsal dayanıklılığı artıracak ve depremlere karşı daha hazırlıklı bir toplum oluşturacaktır. Bu tür uygulamalar, bireylerin kendi güvenliklerini sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda toplumun genel güvenliğine de katkıda bulunacaktır. Sonuç olarak, bu yenilikçi yaklaşım, Türkiye'nin deprem riskiyle baş etme kapasitesini artırmak ve daha güvenli bir yaşam alanı sağlamak adına atılan önemli bir adımdır.

Kaynak: TRT Haber