Bugün yapılan açıklamaya göre, Özbekistan Senatosu, Türk Dünyası'na uygun bir alfabeye geçiş için kanun tasarısını kabul etti. Bu reform, 12 Eylül 2026 tarihinde, 7 Temmuz'da Parlamentonun Yasama Meclisi tarafından görüşüldükten sonra Senato'da onaylandı. Yeni düzenlemeyle birlikte, mevcut 26 harf ve 3 harf birleşimi yerine 28 harf ve bir kesme (') işareti kullanılacak.

Bu değişiklik, Özbek alfabesinde "o‘", "g‘", "sh" ve "ch" şeklinde yazılan harflerin sırasıyla "ö", "ğ", "ş" ve "ç" olarak değiştirilmesini öngörüyor. Ayrıca, "ng" harf birleşimine yer verilmeyecek. Böylece, Özbek alfabesinin Türkiye başta olmak üzere Latin alfabesini kullanan Türk Dünyası'ndaki diğer alfabelerle benzerliği artırılacak. Bu gelişme, Özbekistan için dil birliği açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Özbekistan'ın tarihsel olarak alfabesi, Sovyetler Birliği döneminde 1929-1940 yıllarında Latin alfabesini, 1940'tan itibaren ise Kiril alfabesini kullanmıştı. 1993'te bağımsızlığın ardından Latin alfabesine geçiş yapılmış ve 1995'te bu alfabede bazı değişiklikler gerçekleştirilmişti. Sonuç olarak, 2021'de Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in liderliğinde, Latin alfabesine geçiş sürecinin tamamlanması kararlaştırıldı. Bu bağlamda, Türk Dünyası ile dil birliğini güçlendirme çalışmaları hız kazandı.

Yeni alfabeye geçiş süreci, mevcut alfabenin kullanımına ilişkin geçiş süresi ile belirlenecek. Resmi belgeler, kamu kurumlarının logoları ve diğer unsurlarda, yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut alfabeye belli bir süre daha izin verilecek. Böylece, halkın ve kurumların yeni alfabeye adaptasyonu daha sorunsuz bir şekilde gerçekleşecek.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, bu gelişmeyi Türk Dünyası açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Zorlu, yeni düzenlemenin karmaşık harflerin yerine daha pratik ve ortak Türk alfabesi ile uyumlu sembollerin getirilmesini sağladığını vurguladı. Ayrıca, Türkiye'nin dil ortaklığını güçlendirme çabalarının da devam ettiğini belirtti.

Özbekistan'ın bu reformu, yaklaşık 40 milyon nüfusu ve stratejik konumu ile Türk Dünyası için büyük öneme sahip. Bu adımın, Türk devletleri arasındaki kültürel ve dilsel bağları güçlendireceği öngörülüyor. Özbek Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in liderliğinde gerçekleştirilen bu değişiklik, dil birliğinin sağlanması açısından tarihi bir fırsat sunuyor.

Sonuç olarak, Özbekistan'ın Türk Dünyası'na uygun alfabe geçişi, sadece bir dil değişikliği değil, aynı zamanda kültürel bir yakınlaşma ve iş birliği adımı olarak değerlendiriliyor. Bu reform, Türk milletleri arasında köklü bağların yeniden tesis edilmesine katkıda bulunacak.

Kaynak: TRT Haber

Bu analiz, aşağıdaki kaynaklardan derlenen bilgiler ışığında hazırlanmıştır:

  • TRT Haber

Sıkça Sorulan Sorular

Özbekistan'ın yeni alfabesi hangi harflerden oluşuyor?

Yeni Özbek alfabesi, 28 harf ve bir kesme (') işaretinden oluşacak.

Bu değişikliğin yürürlüğe girmesi ne zaman olacak?

Yeni alfabeye geçiş, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in imzasının ardından yürürlüğe girecek.

Özbekistan'ın alfabesi geçmişte hangi alfabeleri kullandı?

Özbekistan, Sovyetler döneminde Kiril alfabesini kullanmış ve bağımsızlıktan sonra Latin alfabasına geçiş yapmıştır.