Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre, 2023 yılının ocak-ekim döneminde Türkiye'nin ihracatı 224 milyar 469 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde, Türkiye'nin ihracatında en büyük payı deniz yolu taşımacılığı aldı. Gemiler aracılığıyla yapılan ihracatın değeri, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artış göstererek 126 milyar 377 milyon 288 bin dolara ulaştı. 2022 yılının ocak-ekim döneminde bu rakam 120 milyar 324 milyon 54 bin dolar seviyesindeydi. Denizyolu taşımacılığının toplam ihracattaki payı ise yüzde 56 olarak kaydedildi.

Deniz yolunun ardından, Türkiye'nin ihracatında en fazla kullanılan ikinci taşıma yöntemi kara yoludur. Ocak-ekim döneminde kara yoluyla gerçekleştirilen ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,6 artış göstererek 71 milyar 960 milyon 179 bin dolara çıkmıştır. Bu taşıma yönteminin toplam ihracattaki payı da yüzde 32,1 olarak kaydedilmiştir. Kara yolu ile yapılan ihracat, özellikle komşu ülkelerle olan ticarette önemli bir rol oynamaktadır ve bu durum, kara yolu taşımacılığının önemini artırmaktadır.

Hava yolu taşımacılığı da, ihracattaki artışla paralel bir gelişim göstermektedir. Ocak-ekim döneminde hava yoluyla yapılan ihracat gelirleri, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,2 artarak 21 milyar 047 milyon 120 bin dolardan 23 milyar 203 milyon 332 bin dolara yükseldi. Hava yolunun hızlı ve güvenilir olması, özellikle değerli ve acil ürünlerin taşınmasında tercih edilmesini sağlamaktadır. Bu artış, hava yolu taşımacılığının Türkiye'nin ihracatında giderek daha fazla önem kazandığını göstermektedir.

Demir yolu taşımacılığı da bu dönemde büyüme kaydetmiştir. 2022 yılının ocak-ekim döneminde 1 milyar 543 milyon 746 bin dolar olan demir yolu ile taşınan ihracat geliri, bu yılın aynı döneminde 1,7 artışla 1 milyar 569 milyon 384 bin dolara ulaşmıştır. Demir yolunun avantajları arasında maliyet etkinliği ve çevre dostu olması gibi faktörler yer almaktadır. Bu nedenle, demir yolu taşımacılığı, özellikle büyük hacimli ürünlerin taşınmasında tercih edilmeye başlanmıştır.

İthalat verilerine baktığımızda, Türkiye'nin toplam 299 milyar 152 milyon dolarlık ithalatında deniz yolunun büyük bir paya sahip olduğu görülmektedir. Deniz yoluyla gerçekleştirilen ithalatın değeri 161 milyar 287 milyon dolara ulaşmıştır. Kara yoluyla yapılan ithalat ise 56,7 milyar dolar, hava yoluyla yapılan ithalat ise 43,4 milyar dolara ulaşmıştır. Demir yoluyla yapılan ithalat ise 2,7 milyar dolar seviyesindedir. Diğer taşımacılık yöntemleri ise yaklaşık 35 milyar dolarlık bir paya sahiptir. Bu veriler, Türkiye'nin dış ticaretinde deniz yolunun ne denli önemli bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu süreçte vatandaşların tepkileri de dikkat çekmektedir. İhracatın büyük bir kısmının deniz yoluyla taşınması, sektörde çalışanlar tarafından olumlu karşılanırken, çevresel etkileri konusunda endişeler de dile getirilmektedir. Deniz taşımacılığının çevreye olan etkileri, özellikle deniz kirliliği ve iklim değişikliği bağlamında tartışma konusu olmuştur. Bazı vatandaşlar, alternatif taşımacılık yöntemlerinin teşvik edilmesini ve çevre dostu uygulamaların ön planda tutulmasını istemektedir.

Sonuç olarak, Türkiye'nin ihracatında deniz yolunun önemi giderek artmakta ve bu durum, ülkenin ekonomik büyümesine önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'nin coğrafi konumu, deniz yollarının etkin kullanımı sayesinde ihracatını artırmakta ve dünya pazarlarına daha hızlı erişim imkanı sunmaktadır. Ancak, bu büyümenin sürdürülebilir olması için çevresel etkilerin de dikkate alınması gerektiği unutulmamalıdır. İhracatın geleceği, sadece ekonomik verilerle değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ile de şekillenecektir. Bu bağlamda, deniz yolu taşımacılığının yanı sıra diğer taşıma yöntemlerinin de güçlendirilmesi gerektiği aşikardır.